بهداشت و سلامت کودک, راهنمای والدین

کمبود هورمون رشد در نوزادان؛تکنیک ها و راه های درمان

کمبود هورمون رشد در نوزادان:راه های درمان کمبود هورمون رشد در کودکان

مقدمه:

2 سال اول زندگی نشان دهنده دوره انتقالی است که رشد از هورمون رشد (GH) مستقل به GH وابسته تغییر می کند. رشد در جنین علاوه بر عوامل تغذیه و رشد از جمله انسولین تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و محیطی قرار می گیرد. در دوران نوزادی، تغذیه یکی از عوامل تعیین کننده مهم رشد است.
سطح GH در اواسط بارداری و هنگام تولد بالاست، سپس در چند هفته اول به شدت کاهش می یابد و در چند ماه آینده به کندی کاهش می یابد و در حدود سن 6 ماهگی به سطح قبل از بلوغ می رسد. کمبود GH (GHD) ممکن است در بدو تولد با هیپوگلیسمی، میکروپنیس یا هیپربیلی روبینمی مزدوج طولانی مدت ظاهر شود. اگرچه طول در هنگام تولد معمولاً در محدوده صدک طبیعی است، شکست رشد پس از زایمان می تواند زود شروع شود و عمیق باشد.
در این مقاله می‌خوانید: هورمون رشد چیست؟ علائم و نشانه های کمبود هورمون رشد چیست؟ چه چیزی باعث کمبود هورمون رشد می شود؟ هورمون رشد قد چه زمانی ترشح می‌شود؟ آیا راه های تشخیص کمبود هورمون رشد در کودکان را می‌دانید؟ راه های درمان کمبود هورمون رشد در کودکان درمان کمبود هورمون رشد در طب سنتی چگونه است؟ با ماهمراه باشید.

هورمون رشد چیست؟

هورمون رشد (GH) ماده ای در بدن است که به رشد و تکامل کودکان کمک می کند. این غده توسط غده هیپوفیز، یک غده کوچک بین لوب های مغز ساخته می شود.

 

کمبود هورمون رشد چیست؟

کمبود GH زمانی اتفاق می افتد که بدن به اندازه کافی هورمون رشد تولید نمی کند تا کودک بتواند با سرعت طبیعی رشد کند.
دو نوع کمبود GH عبارتند از:
کمبود مادرزادی GH این نوعی است که برخی از نوزادان با آن متولد می شوند. آنها همچنین می توانند با سایر هورمون ها مشکل داشته باشند. حتی اگر با این عارضه به دنیا می آیند، برخی از نوزادان تا حدود 6 تا 12 ماهگی به نظر در حال رشد طبیعی هستند.
کمبود GH اکتسابی این زمانی اتفاق می افتد که بدن تولید GH کافی برای رشد طبیعی را متوقف کند. این می تواند در هر زمانی از دوران کودکی شروع شود.

علائم و نشانه های کمبود هورمون رشد چیست؟

پزشکان قد بچه ها را در معاینات منظم بررسی می کنند. با گذشت زمان، پزشکان می توانند سرعت رشد بچه ها را ببینند. اگر رشد کودکی بسیار کندتر از سایر کودکان همسن باشد، به آن نارسایی رشد می گویند.
یکی از بارزترین نشانه های نارسایی رشد، قد بسیار کوتاه تر از سایر کودکان همسن است. به این قد کوتاه می گویند. اما برخی از کودکان حتی اگر قد کوتاهی نداشته باشند، ممکن است دچار شکست رشد شوند.

سایر علائم و نشانه های کمبود GH عبارتند از:

  • بلوغ تاخیری (بسیار جوانتر از سایر کودکان همسن به نظر می رسند)
  • دندان هایی که دیر در می آیند
  • ضعف عضلانی
  • در پسران، آلت تناسلی کوچک در بدو تولد
  • قند خون پایین

هورمون رشد قد چه زمانی ترشح می‌شود؟

رشد قد و افزایش قد همیشه برای همه مهم بوده است؛ بد نیست بدانید که در کنار تغذیه و عامل وراثت آنچه که بر رشد قدی کودکان تاثیرگذار است، خوابِ خوبِ شبانه است. بسیاری از کودکان ممکن است خواب بعدازظهر داشته باشند، ولی شب‌ها دیر بخوابند. لازم است بدانید که این نوع خوابیدن مناسب نیست و توصیه نمی‌شود.
بهتر است راه های تنظیم خواب کودک را یاد بگیرد و حتما به درجه حرارت مناسب اتاق خواب نوزاد توجه کنید تا کودک بتواند خواب خوبی را تجربه کند.
به عنوان مادر حتما باید انواع خواب نوزاد را بشناسید و حتی از خواب سبک نوزاد هم برای رشد او استفاده کنید. پیشنهاد می کنیم برای بالا بردن کیفیت خواب کودک خود حتما در مورد اینکه خواب نوزاد چگونه باید باشد یا لالایی برای کودک چه فایده ای دارد و یا علل گریه نوزاد در شب و هنگام خواب چه چیزی می تواند باشد، بیشتر تحقیق کنید.
علم پزشکی ثابت کرده است که ترشح هورمون رشد در کودکان در ساعات مشخصی از شب و در خواب صورت می‌گیرد؛ بنابراین مهم است که کودک در این ساعات خواب باشد تا با کمبود هورمون رشد مواجه نشود. به طور کلی زمان خواب کافی شبانه برای کودک یک تا سه سال 10 ساعت، کودک سه تا 6 سال 10 تا دوازده ساعت، کودک 6 تا 12 سال حدود 10 ساعت ، کودک 12 سال به بالا حداقل هشت و نیم تا 9 ساعت است.
حداکثر میزان ترشح هورمون رشد از ساعت ۱۰ شب تا ۲ بامداد است؛ یک ساعت پس از به خواب رفتن کودک، ترشح هورمون رشد آغاز می‌شود. پس اگر کودک ساعت ۹ شب بخوابد، ترشح هورمون رشد از ساعت ۱۰ شب به بعد که به خواب عمیق می رود، به حداکثر میزان خود می رسد.
به طور کلی بهترین زمان خواب بین 9 و 10 شب تا 5 و 6 صبح است؛ زیرا بیشترین میزان ترشح هورمون‌ها و هضم غذاها در این زمان اتفاق می‌افتد و چنانچه کودک در این ساعات خواب باشد، بیشترین بهره را از خواب می‌برد.

چه چیزی باعث کمبود هورمون رشد می شود؟

اغلب، پزشکان نمی دانند که چرا یک کودک کمبود GH دارد. هنگامی که یک علت پیدا می شود، اغلب به مشکلات غده هیپوفیز یا مغز در اطراف غده هیپوفیز مربوط می شود. تومورهای مغزی، آسیب‌های سر، و پرتودرمانی به مغز نیز می‌توانند باعث کمبود GH شوند.

چگونه کمبود هورمون رشد تشخیص داده می شود؟

اگر کودک شما دارای نقص رشد یا کوتاهی قد است، حتی بدون هیچ علامت یا نشانه دیگری، ممکن است پزشک شما را نزد یک متخصص غدد اطفال بفرستد. این پزشک متخصص رشد و هورمون های کودکان است.
متخصص غدد در مورد رشد کودک شما می پرسد و یک معاینه دقیق انجام می دهد. پزشک برای بررسی کمبود GH آزمایشاتی را تجویز می کند، مانند:
  • آزمایشات خون هیچ آزمایش آسانی برای اندازه گیری سطوح GH وجود ندارد. GH در فواصل کوتاه و بیشتر در طول شب ساخته می شود. در مواقع دیگر، سطوح ممکن است غیرقابل شناسایی باشند. این آزمایش را برای آن سخت می کند، زیرا هیچ راهی برای دانستن زمان وقوع انفجار وجود ندارد. بنابراین در عوض، پزشکان به سطوح دو پروتئین که سطوح پایدارتری دارند و نشانگر عملکرد GH هستند نگاه می کنند:

  1. IGF-Iیا فاکتور رشد شبه انسولین
  2. IGFPB-3، یا فاکتور رشد شبه انسولین متصل به پروتئین
  • اشعه ایکس سن استخوان این عکس های اشعه ایکس از دست و مچ یکی از فرزند شما است. یک متخصص عکس اشعه ایکس کودک شما را با اشعه ایکس سایر کودکان هم سن مقایسه می کند و سن استخوان ها را بر حسب سال تعیین می کند. اگر سن استخوانی کودک بسیار کمتر از سن واقعی او باشد، ممکن است نشانه کمبود GH باشد.
  • تست تحریک GH پزشکان این آزمایش را زمانی انجام می‌دهند که آزمایش‌های دیگر نشان می‌دهد که کودک ممکن است کمبود GH داشته باشد. اول، کودک شما باید با نخوردن یا ننوشیدن چیزی به مدت چند ساعت معین، معمولاً در طول شب، روزه بگیرد. پزشک دارویی به کودک شما می دهد که باعث می شود بدن یک انفجار GH تولید کند. سپس یک پرستار در چند زمان مختلف خون می گیرد تا سطح GH را بررسی کند تا بتواند اوج را بگیرد. سطوح پایین GH تشخیص کمبود هورمون رشد را تایید می کند.
  • MRIمغز. این تصویر بسیار دقیق از مغز به پزشکان کمک می کند تا ببینند آیا مشکلی در غده هیپوفیز یا مغز وجود دارد که ممکن است باعث کمبود GHشود.

چگونه کمبود هورمون رشد درمان می شود؟

درمان کمبود GH تزریق هر روز هورمون رشد است. والدین یاد می گیرند که چگونه این واکسن ها را در خانه انجام دهند تا نیازی به مراجعه به مطب برای آنها نداشته باشند.
متخصص غدد به شما می گوید که هر چند وقت یکبار کودک شما باید در زمان شروع درمان مراجعه کند. در هر ویزیت، پزشک:
رشد فرزند شما را بررسی می کند
ممکن است آزمایش خون تجویز کند تا ببیند بدن کودک شما چگونه به دارو پاسخ می دهد
در صورت نیاز دوز را تغییر دهید
عوارض جانبی در دوزهای مورد استفاده برای کمبود هورمون رشد نادر است. اگر فرزندتان سردرد، تغییرات بینایی یا لنگیدن دارد، به پزشک اطلاع دهید.
درمان معمولاً تا پایان رشد در اواخر نوجوانی ادامه می یابد.

 

خواندن این مطلب!  اقدامات پیش از بارداری برای مردان

درمان کمبود هورمون رشد در طب سنتی چگونه است؟

از نگاه طب سنتی جایگزین کردن غذاهای سنتی با فست فودها، مصرف نمک طبیعی و معدنی، کسب انرژی از شربت عسل و شیره خرما به جای شکر مصنوعی، تامین هورمون رشد از خواب کافی، تعریق مناسب با افزایش فعالیت بدنی و مصرف دمنوش‌های گیاهی از جمله زعفران، دارچین، پونه، نعناع، آویشن، بابونه و چای کوهی از عوامل تأثیرگذار بر رشد قدی مناسب است.
اگر ترشح انسولین به‌واسطه صرف دیرهنگام “وعده غذایی شام” نزدیک به زمان خواب شبانه باشد، باعث کاهش ترشح هورمون رشد شده و در درازمدت تبعات کاهش هورمون رشد را به دنبال دارد.
باید بدانید که هورمون انسولین و هورمون رشد رابطه عکس با یکدیگر دارند؛ یعنی با افزایش یکی دیگری کاهش پیدا می‌کند.
این ترکیبات در طب سنتی در رشد قدی تاثیرگذار هستند:
  • خوردن شیر با پودر سنجد شب‌ها
  • خوردن ماست با دارچین عصرها
  • خوردن هندوانه با زنجبیل صبح‌ها
  • خوردن فرنی با زعفران به‌عنوان دسر
  • قورت دادن 14 عدد برنج صبح ناشتا
  • خوردن 12 عدد تخم سیاه‌دانه شب‌ها موقع خواب

چه چیز دیگری باید بدانم؟

هورمون رشد می تواند سرعت رشد کودک مبتلا به کمبود هورمون رشد را افزایش دهد. کودکانی که این درمان را زود شروع می‌کنند، بیشتر از کودکانی که دیرتر شروع به درمان می‌کنند، بیشتر می‌شوند.
در بزرگسالی، بدن ما مقدار بسیار کمتری GH تولید می کند. بنابراین، بسیاری از کودکان مبتلا به کمبود GH و بدون مشکل پزشکی دیگر که واکسن GH دریافت می کنند، در بزرگسالی به آن نیاز ندارند.

سخن نهایی:

به عنوان والدین آگاه حتما باید به آهنگ رشد کودک خود توجه داشته باشید و با تدوین برنامه غذایی خوب و سالم و تنظیم برنامه خواب کافی، شرایط لازم را برای رشد کودک فراهم سازید. چنانچه حتی یکی از علائم کمبود هورمون رشد در کودکان را در فرزند خود مشاهده کردید، حتما به موقع به پزشک مراجعه کنید و تحت نظر پزشک اقدامات درمانی لازم را انجام دهید.

منابع:

سایتkidshealth

سایتkarger

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *